Warsztaty chemiczne

W 2016/2017 r. w ramach projektu zostaną przeprowadzone następujące warsztaty chemiczne:

  1. Powietrze - skład i właściwości (G/L)
  2. Woda i jej roztwory (G/L)
  3. Wodorotlenki, kwasy, sole (G/L)
  4. Dysocjacja - właściwości substancji o budowie jonowej (G/L)
  5. Redoks - reakcje utleniania i redukcji (G/L)
  6. Właściwości substancji organicznych o znaczeniu biologicznym (G/L)

G - warsztat skierowany do uczniów szkół gimnazjalnych

L - warsztat skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych

1) Powietrze - skład i właściwości (L/G)

Głównymi składnikami powietrza są azot, tlen, argon i dwutlenek węgla. Podczas warsztatów uczniowie zbadają właściwości poszczególnych gazów. Azot, którego najwięcej jest w powietrzu będzie stosowany podczas zajęć w postaci gazowej (butle ze sprężonym gazem) oraz ciekłej. Tlen w postaci ciekłej zostanie wydzielony z powietrza z wykorzystaniem ciekłego azotu. Dzięki temu doświadczeniu uczniowie zapamiętają, że powietrze jest mieszaniną wieloskładnikową gazów o różnych właściwościach. Dodatkowo będą zbadane właściwości ciekłego tlenu w reakcji spalania. Również azot, argon i dwutlenek węgla jako gazy inertne zostaną zastosowane w reakcji spalania. Przy okazji zostanie omówiona technika gaszenia pożarów na zasadzie odcięcia tlenu z palącego się materiału. Przedostatni eksperyment wykonają uczniowie w małych 2-3 osobowych grupach. Ćwiczenie będzie polegało na wprowadzeniu do naczynia z zapalona świeczką różnych gazów i samodzielnym zapisywaniu obserwacji i formułowaniu wniosków. Na koniec uczniowie zbadają właściwości fizyczne powietrza, argonu, azotu i tlenu. Doświadczenie będzie polegało na napełnieniu balonów czterema gazami i analizie szybkości opadania balonów z gazami o różnej gęstości.

2) Woda i jej roztwory (L/G)

Podczas warsztatów zostaną omówione i zaprezentowane właściwości wody w rożnych stanach skupienia (ciecz, ciało stałe, gaz). Eksperymenty pod niskim ciśnieniem uświadomią uczniom wpływ wielkości fizycznych na właściwości substancji. Zostanie wyjaśniony termin woda destylowana. Uczniowie samodzielnie przygotują roztwory nasycone odpowiednich doli, przy okazji wyjaśnione zostaną definicje roztworu, rozpuszczalnika, asocjacji, szybkości rozpuszczania i rozpuszczalności. Uczniowie będą analizować krzywe rozpuszczalności soli. Przeprowadzone zostaną proste obliczenia dotyczące stężenia procentowego i zawartości soli w roztworze.

3) Wodorotlenki, kwasy, sole (L /G)

Podczas warsztatów omówione zostaną metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Uczniowie dokonają syntezy związków o odczynie kwaśnym i zasadowym. Na przykładnie soli glinu i miedzi zostaną omówione właściwości amfoteryczne związków. Wprowadzona i omówiona zostanie skala pH na przykładzie związków o dużym znaczeniu w życiu człowieka i związków dostępnych w gospodarstwie domowym (sok z cytryny, proszek do pieczenia, amoniak do ciast, ocet winny itp.). Uczniowie oznaczą pH (z wykorzystaniem pehametru i papierków wskaźnikowych) różnych roztworów a następnie określą ich odczyn. Następnie, po omówieniu i zaprezentowaniu wskaźników pH uczniowie przeprowadzą reakcje zobojętniania. Na podstawie eksperymentów wyjaśnione zostanie zjawisko soli trudno rozpuszczalnej (przeprowadzenie reakcji stronceniowych).

4)  Dysocjacja - właściwości substancji o budowie jonowej (L/G)

Podczas warsztatów uczniowie będą badać zjawisko przewodzenia prądu elektrycznego z wykorzystaniem elektrolitów i nieelektrolitów. W trakcie warsztatów badane będą rozcieńczone roztwory kwasów, zasad i soli. Omówione zostaną właściwości elektrolityczne wody i jej roztworów. Wprowadzone zostaną pojęcia katody, anody, kationu, anionu, elektrolitu. Uczniowie zapoznają się z prawami elektrolizy, szeregu napięciowego metali, a następnie dokonają wydzielenia z roztworu metalu o odpowiednim potencjale.  Zostanie wprowadzone pojęcie elektrolitów mocnych i słabych. Omówione zostanie zjawisko powstawania kwaśnych deszczy.

5) Redoks - reakcje utleniania i redukcji (L/G)

Podczas warsztatów zaprezentowane i omówione zostaną reakcje związane ze zmianą stopni utlenienia pierwiastków i ich połączeń. Wprowadzone i rozwinięte zostaną pojęcia utleniacza i reduktora. Doświadczenia polegające na wypieraniu metali z roztworów ich soli pozwolą wyjaśnić znaczenie szeregu elektrochemicznego metali. Na podstawie samodzielnie zapisanych przez uczniów obserwacji i sformułowanych wniosków prowadzący zajęcia szczegółowo omówi/rozwinie zaobserwowane przez uczniów zjawiska.

6) Właściwości substancji organicznych o znaczeniu biologicznym (L/G)

Podczas warsztatów zostaną omówione i zaprezentowane najważniejsze składniki żywności (białka, tłuszcze, sacharyny o zróżnicowanej budowie, oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i wodzie). Uczniowie przeprowadzą reakcję zmydlania, wytwarzania emulsji, denaturacji białka, ekstrakcji i barwienia tłuszczu. Zaprezentowana zostanie reakcja ksantoproteinowa na obecność aminokwasów aromatycznych w żywności. Reakcja nihydrynowa pozwoli uczniom zgłębić tajniki daktyloskopii oraz wyjaśnić właściwości aminokwasów.  Podczas zajęć będą stosowane popularne środki żywnościowe (masło, olej, mąka ziemniaczana, jaja kurze, sól kuchenna, gliceryna, smalec itp.)

Kalendarz wydarzeń

Zobacz aktualny kalendarz projektów i wydarzeń organizowanych przez KLATRAT.

Zobacz kalendarz wydarzeń

Newsletter

Nasi partnerzy